Bergen/Egmonden/Schoorl
De herfst is in aantocht, en dat is dé periode lekker te tuinieren. In september liggen meer dan genoeg leuke tuinklusjes te wachten, zoals oogsten, planten en snoeien. Ontdek wat je in september allemaal in de tuin kunt doen. Vraag je je af welke planten en bloemen je op dit moment kunt zaaien? Welke klus je in de moestuin écht niet langer mag uitstellen? En wat is het eigenlijk geschikte moment om die ene boom of struik te snoeien?
Gebruik een (snoei)schaar om bloemen van dahlia’s te verwijderen zodra de bloemblaadjes verwelken of oogst de bloemen voordat ze helemaal open zijn om de ze op vaas te zetten. Het oogsten en koppen van je dahlia stimuleert de vorming van meer knoppen en bloemen.
Zaai winterharde eenjarige bloemen, zoals Cerinthe, duifkruid (Scabiosa) en akkerscherm (Ammi). Begin volgende zomer geniet je van hun prachtige bloei.
Verder kun je ook verschillende inheemse soorten zaaien, zoals korenbloemen (Centaurea cyanus), bolderik (Agrostemma githago) en bonte wikke (Vicia villosa). Dit is de perfecte periode om inheemse zaden te zaaien, dus ga meteen aan de slag – en moedig je buren, vrienden en familie aan om ook mee te doen. Zo zaaien we samen voor meer biodiversiteit en zetten we zoveel mogelijk vierkante meters in bloei!
Is het een droge dag? Dan is het tijd om rijpe zaden te oogsten van je favoriete bloemen, zoals goudsbloemen. Bewaar de zaden in papieren enveloppen (in plastic is de kans groter dat ze gaan rotten). Schrijf duidelijk op wat in de envelop zit en wanneer je de zaden kan zaaien, zodat je gemakkelijk aan de slag kan in het voorjaar.
Zonnebloemen zijn een bron van voedsel voor tuinvogels. Laat de bloemen aan de plant, of kop ze en laat het bloemhoofd buiten (in de zon) liggen.
Was en desinfecteer de voedersilo’s, badjes en voederplanken voor tuinvogels. Zo voorkom je dat er ziektekiemen achterblijven die de vogels ziek kunnen maken.
Vermeerder varens door de miniplantjes die aan de hoofdnerf van een blad ontspruiten te laten wortelen in vochtige potgrond. Knip een gezond blad met miniplantjes af en zet dat langs de middennerf vast op potgrond. Geef water en zet op een warme, vochtige plek. Wanneer de plantjes hebben geworteld, kun je de middennerf met een snoeischaar doorknippen om ze van elkaar te scheiden. Zet ze in potjes.
Vul potten met bollen van de vroege dwergirissen, die in februari voor een spektakel zullen zorgen. Plant ze in zanderige potgrond, drie keer zo diep als dat ze hoog zijn. Zodra het kouder en vochtiger wordt (meestal oktober), zet je ze in een koude bak om ze koel maar droog te houden.
Siergras blijft mooi in de herfst en winter. Als je siergrassen eind september terugknipt, kunnen ze afsterven en rotten. Laat de bladpollen staan rond de wortelhals van de planten, zo bescherm je de planten tegen de vorst. Veel grassen hebben bovendien mooie zaadhoofden in de winter.
Werk lelijke plekken in je gazon bij door die stukken opnieuw in te zaaien met graszaad. Hark voor je zaait de grond een beetje open. Zorg ervoor dat het stukje grond egaal is en even hoog ligt als onder de rest van het gras. Bestrooi de plek gelijkmatig met zaad, hark nogmaals voorzichtig door en geef bij droog weer wat water. In deze tijd van het jaar zal graszaad binnen 10 dagen kiemen.
Verwijder eendekroos, fonteinkruid en algen uit het water van waterornamenten en vijvers. Laat het daarna een uurtje op de kant liggen, zodat beestjes terug kunnen kruipen naar het water. Haal meteen ook vroeg gevallen blad uit het water om algengroei te ontmoedigen.
Als je de taxus maar een keer per jaar wilt snoeien, doe dat dan vroeg in het najaar. Omdat taxus dicht loof heeft, kun je de planten ook in allerlei vormen snoeien.
Heb je vorstgevoelige planten die je voor de winter naar binnen wilt halen? Maak dan nu vast een plan, zodat je weet waar je ze straks kwijt kan in jouw kas, schuur of kamer. Maak ook eventueel je serre of ander plantenoptrekje klaar voor deze wintergasten door vast schoon te maken.
Er zijn trucjes om je oogst te verlengen; onrijpe tomaten hoef je niet weg te gooien. Knip trossen onrijpe tomaten die buiten gekweekt zijn af voor het echt te koud wordt en rijp ze binnen af. Tip: Leg er een banaan bij om dit proces te versnellen.
Je kunt pepers oogsten zodra ze de goede kleur en grootte hebben. Wil je een milde smaak, dan kun je ze het beste vroeg plukken. Hoe langer ze aan de plant hangen, des te pikanter ze worden. De planten kunnen goed tegen lagere temperaturen, dus je hebt nog een paar weken.
Snoei alle stokken van zomerframbozen die vrucht hebben gedragen na de oogst terug tot de grond en bind nieuwe stokken – voor de oogst van volgend jaar – aan een steun vast.
Herfstframbozen dragen waarschijnlijk nog steeds vruchten en wat laatste bloemen. Wacht met het snoeien van deze frambozen en doe dit in het rustseizoen alles takken tot de grond terug
Heb je een kool geoogst (zoals rode of witte kool), laat de stronk dan staan en kerf er een X in. Er groeien dan over enkele weken tot wel vier nieuwe minikooltjes aan.